# Zo voeg je het Zhuyin-toetsenbord (Bopomofo) toe op iPhone, iPad en Mac

Elke iPhone, iPad en Mac heeft al een Zhuyin-toetsenbord aan boord. Je hoeft het alleen aan te zetten, en deze gids loopt de exacte menu's door en laat zien wat je ziet zodra het er is.

Bijgewerkt op 2026-11-21

## Kort antwoord

Op iPhone of iPad open je Instellingen > Algemeen > Toetsenbord > Toetsenborden > Voeg nieuw toetsenbord toe > Chinees (traditioneel) en kies je Zhuyin. Op een Mac open je Systeeminstellingen > Toetsenbord, klik je op Wijzig… naast Tekstinvoer, klik je op +, kies je Chinees (traditioneel) en dan Zhuyin – traditioneel, en klik je op Voeg toe. Wissel ernaar met de wereldboltoets op de iPhone of via het invoermenu op een Mac.

## Wat je toevoegt

Zhuyin (注音, ook wel Bopomofo) is het fonetische systeem dat mensen in Taiwan op school leren en elke dag gebruiken om Chinees te typen op telefoon en computer. Apple heeft een Zhuyin-toetsenbord ingebouwd in iOS, iPadOS en macOS, dus je hoeft niets te installeren. Je vindt het onder **Chinees (traditioneel)**, naast andere invoermethoden voor traditioneel Chinees, zoals Pinyin, handschrift en Cangjie.

Een toetsenbord toevoegen verandert je systeemtaal niet. Je menu's blijven in het Nederlands; je krijgt er alleen een toetsenbord bij waar je tijdens het typen naartoe kunt wisselen. Zijn de 37 tekens zelf nog nieuw voor je, houd dan de [Zhuyin-tabel](https://typomo.app/nl/guides/zhuyin-chart) open in een ander tabblad terwijl je alles instelt.

## Het Zhuyin-toetsenbord toevoegen op iPhone en iPad

De stappen zijn op iPhone en iPad hetzelfde. De menunamen hieronder zijn de Nederlandse labels; Apple beschrijft dezelfde stappen in [Toetsenborden toevoegen of wijzigen op de iPhone](https://support.apple.com/guide/iphone/add-or-change-keyboards-iph73b71eb/ios).

### Open Toetsenborden

Open **Instellingen**, tik op **Algemeen**, tik op **Toetsenbord** en tik dan bovenaan op **Toetsenborden**.

### Voeg een nieuw toetsenbord toe

Tik op **Voeg nieuw toetsenbord toe…** en scrol naar **Chinees (traditioneel)** (中文（繁體）). Tik erop.

### Kies Zhuyin

Kies **Zhuyin** (注音) en tik op **Gereed**. Je kunt hier ook andere indelingen voor traditioneel Chinees toevoegen, maar Zhuyin is de indeling met de Bopomofo-tekens op de toetsen.

### Open een tekstveld

Ga naar Notities of Berichten en tik in een tekstveld, zodat het toetsenbord verschijnt.

### Wissel naar Zhuyin

Houd de wereldbol (🌐) of de toets om van toetsenbord te wisselen ingedrukt en kies het Zhuyin-toetsenbord uit de lijst. Tik je één keer op de wereldbol, dan ga je naar het volgende toetsenbord.

> Op het Zhuyin-toetsenbord van de iPhone staan de tekens gewoon op de toetsen, zijn er toontoetsen voor ˊ ˇ ˋ ˙, en toont een kandidatenbalk boven de toetsen de karakters waaruit je kunt kiezen.

## Wisselen tussen toetsenborden en er een verwijderen

Zodra je meer dan één toetsenbord hebt, wissel je met de wereldbol. Een korte tik brengt je naar het volgende toetsenbord in je lijst; ingedrukt houden toont de hele lijst, zodat je meteen naar het gewenste toetsenbord springt. De volgorde volgt de lijst in **Instellingen > Algemeen > Toetsenbord > Toetsenborden**; tik daar op **Wijzig** en sleep om de volgorde aan te passen.

Om een toetsenbord te verwijderen open je dezelfde lijst **Toetsenborden**, veeg je naar links over het toetsenbord en tik je op **Verwijder**. Je kunt ook op **Wijzig** tikken en de rode minknop gebruiken. Een toetsenbord verwijderen wist niets van wat je hebt getypt.

- Tik één keer op 🌐: naar het volgende toetsenbord.
- Houd 🌐 ingedrukt: kies een toetsenbord uit de lijst.
- Veeg naar links in de lijst Toetsenborden en tik op Verwijder: verwijder een toetsenbord.

## Zhuyin toevoegen op een Mac

In recente versies van macOS staat de instelling onder Toetsenbord in Systeeminstellingen. De volledige naslag van Apple is de [gebruikershandleiding voor Chinese invoermethoden](https://support.apple.com/guide/chinese-input-method/welcome/mac).

### Open de toetsenbordinstellingen

Kies **Apple-menu > Systeeminstellingen** en klik in de navigatiekolom op **Toetsenbord**.

### Wijzig de invoerbronnen

Klik onder **Tekstinvoer** op **Wijzig…** naast Invoerbronnen.

### Voeg de bron toe

Klik linksonder op **+**, kies **Chinees (traditioneel)**, selecteer **Zhuyin – traditioneel** en klik op **Voeg toe**.

### Wissel ernaar

Kies Zhuyin in het **invoermenu** in de menubalk. Afhankelijk van je instellingen wissel je ook van invoerbron met de Wereldbol/Fn-toets of met Control-spatie.

> In dezelfde lijst zie je ook **Zhuyin Eten – traditioneel**. Die gebruikt de Eten-indeling (倚天), waarin de tekens op andere toetsen staan. Kies Zhuyin – traditioneel, tenzij je al weet dat je Eten wilt.

## De Zhuyin-toetsenbordindeling lezen

Op een Mac-toetsenbord staan Latijnse letters, dus je moet weten welke toets welk teken geeft. De standaardindeling heet **Dachen** (大千). De logica is eenvoudiger dan het lijkt: de tekens lopen ongeveer in de volgorde van de tabel de kolommen af, dus ㄅㄆㄇㄈ gaan de 1-kolom af (1, Q, A, Z), ㄉㄊㄋㄌ de 2-kolom, enzovoort. De toontoetsen zitten op de cijferrij: spatie voor de 1e toon, 6 voor ˊ, 3 voor ˇ, 4 voor ˋ en 7 voor de neutrale ˙.

De kaart hieronder toont elke toets. Op een Mac kun je ook **Toon toetsenbordweergave** openen in het invoermenu terwijl Zhuyin actief is: er verschijnt een klein toetsenbord op het scherm met het Zhuyin-teken op elke toets, en de toetsen lichten op als je ze indrukt.

Dachen-indeling: computertoetsen en Zhuyin-tekens

| Computertoets | Zhuyin |
| --- | --- |
| 1 | ㄅ |
| 2 | ㄉ |
| 3 | ˇ |
| 4 | ˋ |
| 5 | ㄓ |
| 6 | ˊ |
| 7 | ˙ |
| 8 | ㄚ |
| 9 | ㄞ |
| 0 | ㄢ |
| - | ㄦ |
| Q | ㄆ |
| W | ㄊ |
| E | ㄍ |
| R | ㄐ |
| T | ㄔ |
| Y | ㄗ |
| U | ㄧ |
| I | ㄛ |
| O | ㄟ |
| P | ㄣ |
| A | ㄇ |
| S | ㄋ |
| D | ㄎ |
| F | ㄑ |
| G | ㄕ |
| H | ㄘ |
| J | ㄨ |
| K | ㄜ |
| L | ㄠ |
| ; | ㄤ |
| Z | ㄈ |
| X | ㄌ |
| C | ㄏ |
| V | ㄒ |
| B | ㄖ |
| N | ㄙ |
| M | ㄩ |
| , | ㄝ |
| . | ㄡ |
| / | ㄥ |
| Spatie | 1e toon |

> Op de iPhone staan de tekens op de toetsen, dus daar heb je deze kaart niet nodig. Hij is handig voor laptops en externe toetsenborden.

## Controleer of het werkt: typ 你好

Typ met Zhuyin geselecteerd eens 你好 (hallo). 你 is ㄋㄧˇ en 好 is ㄏㄠˇ, allebei in de 3e toon. Op een Mac met Dachen is dat S, U, 3, en dan C, L, 3. Karakters verschijnen zodra je een toon toevoegt; druk op de spatiebalk om het kandidatenvenster te openen als de gok verkeerd is, en op Return om te bevestigen. Met Shift-Delete wis je de laatste invoer als je een fout maakt.

Op de iPhone tik je ㄋ, ㄧ, ˇ, dan ㄏ, ㄠ, ˇ, en kies je 你好 in de kandidatenbalk. Weet je nog niet goed hoe lettergrepen en tonen in elkaar passen, lees dan hierna [hoe je Zhuyin typt](https://typomo.app/nl/guides/how-to-type-zhuyin).

Geen wereldbol op je iPhone? Kijk eerst in Instellingen > Algemeen > Toetsenbord > Toetsenborden: houd je oorspronkelijke toetsenbord en voeg Zhuyin toe onder traditioneel Chinees. Open dan een nieuwe notitie in Notities, houd de wereldbol ingedrukt en kies het toetsenbord met tekens als ㄅ en ㄆ. Zie je Latijnse letters, dan zit je meestal nog op een ander toetsenbord of een andere invoermethode, zoals Pinyin.

## Leven met twee of meer toetsenborden

De meeste leerlingen houden hun gewone toetsenbord en voegen Zhuyin ernaast toe. Dat is de opstelling om naar te streven: wissel naar Zhuyin als je Chinees wilt schrijven en met één tik weer terug. Gebruik je zelden emoji, dan kun je het emojitoetsenbord verwijderen om sneller te wisselen, en je kunt Zhuyin naar de tweede plek in de lijst slepen zodat het één tik verwijderd is.

Reken erop dat de eerste dagen traag aanvoelen. De indeling is het makkelijke deel; toetsen vinden zonder te kijken vraagt herhaling. Een gerichte routine voor [Zhuyin-toetsenbordoefening](https://typomo.app/nl/features/zhuyin-keyboard-practice) helpt, en het helpt ook om de [fouten te kennen die de meeste beginnende typers maken](https://typomo.app/nl/guides/zhuyin-typing-mistakes). Het oefentoetsenbord van Typomo volgt de Zhuyin-indeling van iOS, dus de toetsposities die je daar inslijpt, zijn dezelfde als op het systeemtoetsenbord.

## Veelgestelde vragen

### Waarom vind ik Zhuyin niet onder Chinees (vereenvoudigd)?

Zhuyin staat op iPhone, iPad en Mac onder Chinees (traditioneel). Ga terug naar de lijst met talen en kies Chinees (traditioneel) (中文（繁體）), en dan Zhuyin.

### Is Bopomofo hetzelfde als Zhuyin?

Ja. Bopomofo is een bijnaam die is afgeleid van de eerste vier tekens, ㄅㄆㄇㄈ. De menu's van Apple gebruiken de naam Zhuyin (注音).

### Wat is het verschil tussen Zhuyin – traditioneel en Zhuyin Eten op de Mac?

Ze typen dezelfde tekens, maar zetten ze op andere fysieke toetsen. Zhuyin – traditioneel gebruikt de Dachen-indeling, de standaard; Zhuyin Eten gebruikt de Eten-indeling (倚天). Kies er één en blijf daarbij, zodat je vingers maar één kaart hoeven te leren.

### Hoe haal ik het Zhuyin-toetsenbord weg van mijn iPhone?

Open Instellingen > Algemeen > Toetsenbord > Toetsenborden, veeg naar links over Zhuyin en tik op Verwijder. Je kunt het altijd weer toevoegen.

## Lees verder

- [Chinees typen met Zhuyin, stap voor stap](https://typomo.app/nl/guides/how-to-type-zhuyin): Spel de klank, voeg de toon toe, kies het karakter: het volledige Zhuyin-typpatroon met uitgewerkte voorbeelden.
- [De complete Zhuyin-tabel (Bopomofo), met tonen](https://typomo.app/nl/guides/zhuyin-chart): Alle 37 Zhuyin-tekens met Pinyin en voorbeelden, plus de vijf toontekens en waar de neutrale-toonpunt staat.
- [Zhuyin typen oefenen op een toetsenbord zoals dat van de iPhone](https://typomo.app/nl/features/zhuyin-keyboard-practice): Typ echte woorden op een oefentoetsenbord dat overeenkomt met het Zhuyin-toetsenbord van iOS, met hints, audio en resultaten.

## Maak van het nieuwe toetsenbord een gewoonte

Typomo maakt van deze indeling korte dagelijkse oefeningen op een toetsenbord dat overeenkomt met het Zhuyin-toetsenbord van iOS, van losse tekens tot hele zinnen.

[Download in de App Store](https://apps.apple.com/app/id6836787296)

Canonical HTML: <https://typomo.app/nl/guides/zhuyin-keyboard-setup>
